Κυριακή, 17 Μαρτίου 2013

ΥΔΑΤΙΝΟΣ ΕΦΙΑΛΤΗΣ ΣΤΑ ΝΕΡΑ ΤΗΣ ΒΔ ΕΛΛΑΔΑΣ


ΕΡΕΥΝΑ ΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ ΣΤΟ ΒΟΡΕΙΟΔΥΤΙΚΟ ΙΟΝΙΟ ΚΑΙ ΣΤΟΥΣ ΠΟΤΑΜΟΥΣ ΤΗΣ ΒΔ ΕΛΛΑΔΑΣ

Υδάτινος εφιάλτης λόγω μικροβίων

Σταδιακή υποβάθμιση στα νερά του βορειοδυτικού Ιονίου, καθώς και σε ποτάμια της βορειοδυτικής Ελλάδας, με συγκεντρώσεις παθογόνων μικροβίων που μπορούν να προκαλέσουν προβλήματα στη δημόσια υγεία, κατέδειξε έρευνα της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, υπό την επίβλεψη της αναπληρώτριας καθηγήτριας, Χρυσάνθης Παπαδοπούλου, σε συνεργασία με το Εθνικό Κέντρο Αναφοράς Σαλμονελών Βορείου Ελλάδος και με την Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου της Κολονίας.
Η έρευνα διήρκεσε ένα χρόνο και τα αποτελέσματά της δημοσιεύτηκαν πρόσφατα στο διεθνές επιστημονικό περιοδικό «International Journal of Hygiene and Environmental Health». Ελήφθησαν 240 δείγματα νερών από ποτάμια και θαλάσσιες περιοχές της ΒΔ Ελλάδας, με μηνιαίες δειγματοληψίες. Ολα τα δείγματα εξετάστηκαν για την παρουσία σαλμονελών και άλλων μικροβίων (λιστέριες, καμπυλοβακτηρίδια, σταφυλόκοκκους, ψευδομονάδες, τοξινογόνα κολοβακτηρίδια, κρυπτοσπορίδια και γκιάρντιες), που μπορεί να προκαλέσουν λοιμώξεις στον άνθρωπο και υδατογενείς ή τροφιμογενείς επιδημίες, καθώς και για την αντοχή τους σε εννέα αντιβιοτικά ανθρώπινης χρήσης.
Παράλληλα, σε όλα τα δείγματα μετρήθηκαν και οι μικροβιακοί δείκτες, οι οποίοι εξετάζονται στους ελέγχους ρουτίνας, που γίνονται από τον κρατικό μηχανισμό, για την καθαρότητα των νερών και την ασφάλεια των κολυμβητών. Στα δείγματα αυτά απομονώθηκαν πολυανθεκτικά στελέχη σαλμονελών που εμφάνιζαν αντοχή σε περισσότερα του ενός αντιβιοτικά και στελέχη λιστεριών που ήταν ευαίσθητα στα αντιβιοτικά.
Κρυμμένος κίνδυνος
Σημαντικό εύρημα της μελέτης αποτελεί το γεγονός ότι, ενώ στο συνήθη μικροβιακό έλεγχο που πραγματοποιεί ο αρμόδιος φορέας, οι μικροβιακοί δείκτες μπορεί να είναι χαμηλοί, εντούτοις σε ενδελεχή έλεγχο μπορεί να εντοπιστεί η παρουσία σοβαρών παθογόνων μικροβίων. Για να είναι, επομένως, απολύτως ασφαλή τα νερά, θεωρείται απαραίτητος ο περαιτέρω έλεγχος, που αφορά στην απομόνωση συγκεκριμένων και ιδιαίτερα επικίνδυνων παθογόνων μικροβίων.
Συγκρίνοντας τα πρόσφατα αποτελέσματα της έρευνας με αντίστοιχα προηγούμενων ετών διαφόρων ερευνητών, τόσο στην περιοχή της ΒΔ Ελλάδας όσο και σε άλλες περιοχές της χώρας, καταδεικνύεται ότι την τελευταία 20ετία υπάρχει μια σταδιακή μικροβιολογική επιβάρυνση που υποβαθμίζει το υδάτινο ελληνικό περιβάλλον. Συγκρινόμενα όμως με δεδομένα από ανάλογες μελέτες ξένων ερευνητών, επιβεβαιώνεται ότι -σε σχέση με κάποιες άλλες χώρες- η Ελλάδα εξακολουθεί να βρίσκεται σε πολύ καλύτερη θέση όσον αφορά την καθαρότητα των νερών της.
Σημαντικό στοιχείο αποτελεί ότι στη συγκεκριμένη έρευνα δεν απομονώθηκαν καθόλου κρυπτοσπορίδια και γκιάρντιες, πρωτόζωα τα οποία έχουν προκαλέσει μεγάλες επιδημίες στο παρελθόν σε ΗΠΑ, Καναδά και χώρες της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Καθώς όμως το υδάτινο περιβάλλον γρήγορα ρυπαίνεται, ενώ δύσκολα και πολύ αργά αποκαθίσταται, πρέπει να ληφθούν άμεσα μέτρα προτού η κατάσταση γίνει μη αναστρέψιμη. Αν τα νερά σταματήσουν να επιβαρύνονται με λύματα γεωργοκτηνοτροφικής, βιομηχανικής και αστικής προέλευσης που δεν έχουν υποστεί επεξεργασία, τότε θα έχει γίνει ένα μεγάλο βήμα για τη σωτηρία του πολύτιμου υδάτινου περιβάλλοντός μας.