ΜΕ ΤΟ ΜΑΧΑΙΡΙ ΚΑΙ ΤΗ...ΒΟΥΛΑ

Δευτέρα 27 Μαΐου 2013

ΟΙ ΑΛΛΕΡΓΙΕΣ ΣΑΡΩΝΟΥΝ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ

Ευαίσθητα σε αλλεργίες το 27,5% των παιδιών στην Ελλάδα

Στόχος της μελέτης του Δημοκρίτειου δεν είναι μόνο η καταγραφή της έκτασης του προβλήματος, αλλά και η έγκαιρη διάγνωση, πρόληψη και αντιμετώπιση της αλλεργικής ρινίτιδας και της χρόνιας ρινοκολπίτιδας, η συχνότητα των οποίων αυξάνεται αλματωδώς τα τελευταία χρόνια και φτάνει πλέον να ταλαιπωρεί έως και το 25% του γενικού πληθυσμού

Σημαντικά στοιχεία φέρνει στο φως η πρώτη έρευνα που πραγματοποιείται στην Ελλάδα για τις αλλεργίες, με τίτλο «Προληπτικός έλεγχος για διερεύνηση της αλλεργικής ρινίτιδας στον πληθυσμό», η οποία βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη από την Πανεπιστημιακή ΩΡΛ Κλινική του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης, με επικεφαλής τον καθηγητή Β.

Δανιηλίδη και συντονιστή το λέκτορα Μ. Κατωτομιχελάκη, σε συνεργασία με το Δήμο Διδυμοτείχου. Σύμφωνα λοιπόν με τα πρώτα αποτελέσματά της, το 27,5% των παιδιών ηλικίας 6-12 ετών, που συμμετείχαν στο πρόγραμμα, διαπιστώθηκε ευαίσθητο σε κάποιο αλλεργιογόνο και μάλιστα το 70,63% δεν το γνώριζε.
Η έρευνα εστίασε στα παιδιά της περιοχής του Διδυμοτείχου, στο Νομό Εβρου, μιας περιοχής που -λόγω της παραποτάμιας θέσης της- παρουσιάζει μεγάλη υγρασία και βάσει των βιβλιογραφικών δεδομένων είναι αναμενόμενη η έξαρση των αλλεργιών. Στο πλαίσιο της έρευνας εξετάστηκαν ήδη 458 παιδιά, ενώ υπολείπεται η εξέταση άλλων 317 παιδιών. Ο έλεγχος στον οποίο υποβλήθηκαν αφορούσε 11 από τα πλέον συνήθη αλλεργιογόνα της ατμόσφαιρας, που ευθύνονται περίπου για το 80% των περιπτώσεων αλλεργικής ρινίτιδας.
Αλλεργιογόνα
Τα περισσότερα παιδιά εμφάνισαν ευαισθησία στη μούχλα (Alternaria Alternata), σ' ένα μύκητα που ευθύνεται για την πρόκληση άσθματος (κάτι που καθιστά ιδιαίτερα σημαντικό τον προληπτικό αυτό έλεγχο), ενώ ακολουθεί η ευαισθησία στη σκόνη, στο πεύκο, στην ελιά, στο περδικάκι, στα αγρωστώδη, στα επιθήλια ζώων και -τέλος- σε διάφορους άλλους μύκητες. Τα παιδιά που βρέθηκαν θετικά σε αλλεργίες και είχαν εκδηλώσει συμπτώματα, είτε εποχικά είτε ετήσια, εμφάνιζαν όχι μόνο ρινικά (ρινική συμφόρηση, φτάρνισμα, κνησμός στη μύτη, ρινική καταρροή) ή οφθαλμικά συμπτώματα (κνησμός στα μάτια, ερυθρότητα, δακρύρροια), αλλά και άλλου είδους γενικά συμπτώματα (πονοκεφάλους ή ξηρό βήχα).
Ως πιο συνήθη συμπτώματα αναφέρθηκαν το φτάρνισμα, η καταρροή, η δυσκολία αναπνοής ή και η ύπαρξη ροχαλητού, η φαγούρα στη μύτη ή και στο φάρυγγα, ο κνησμός και η ερυθρότητα στα μάτια και -τέλος- η δακρύρροια. Στόχος της συγκεκριμένης μελέτης δεν είναι μόνο η καταγραφή της έκτασης του προβλήματος, αλλά και η έγκαιρη διάγνωση, πρόληψη και αντιμετώπιση της αλλεργικής ρινίτιδας και της χρόνιας ρινοκολπίτιδας, η συχνότητα των οποίων αυξάνεται αλματωδώς τα τελευταία χρόνια και φτάνει πλέον να ταλαιπωρεί έως και το 25% του γενικού πληθυσμού.
Οι αιτίες της αυξητικής αυτής τάσης εντοπίζονται στην αλλαγή των περιβαλλοντικών συνθηκών (μόλυνση ατμόσφαιρας κ.λπ.), καθώς επίσης και στο σύγχρονο τρόπο ζωής (διατροφή, καθιστική ζωή κ.λπ.). Η αλλεργική ρινίτιδα αντιμετωπίζεται πλέον θεραπευτικά με τη χρήση θεραπειών απευαισθητοποίησης, απαλλάσσοντας τους ασθενείς από την ταλαιπωρία. Η διάγνωσή της με τις δερματικές δοκιμασίες νυγμού είναι απλή, ακριβής, χωρίς κινδύνους και διαρκεί μόλις 15 λεπτά. Αντίθετα, η μη έγκαιρη διάγνωση και αντιμετώπιση της αλλεργικής ρινίτιδας μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρότερα νοσήματα, όπως χρόνια ρινοκολπίτιδα, ρινικούς πολύποδες και βρογχικό άσθμα.

ΒΟΥΛΑ ΚΟΥΛΙΣΟΠΟΥΛΟΥ

Ο ΚΥΒΟΣ (ΕΛΕΓΧΟΥ )ΕΡΡΙΦΘΗ

ΕΝΑ ΑΠΛΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΑΠΟ ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ ΑΝΑΛΑΜΒΑΝΕΙ ΝΑ ΜΕΤΑΤΡΕΨΕΙ ΤΙΣ ΑΠΛΕΣ ΟΙΚΙΑΚΕΣ ΣΥΣΚΕΥΕΣ ΣΕ «ΕΞΥΠΝΕΣ»

Ο κύβος (ελέγχου) ερρίφθη

Η καινοτομία του έγκειται στην ευκολία ανάπτυξής του σε οποιοδήποτε κτήριο, στην ανοικτή αρχιτεκτονι-κή του, στην ένταξη σε ευρύτερα συστήματα, στο μεγαλύτερο ποσοστό ενέργειας που εξοικονομεί και στο μικρότερο κόστος του...

Της ΒΟΥΛΑΣ ΚΟΥΛΙΣΟΠΟΥΛΟΥ vcouliso@gmail.com

Μπορεί να προβλέψει τις ανάγκες σας και να βελτιώσει τις συνθήκες διαβίωσής σας στον προσωπικό ή επαγγελματικό σας χώρο, ενώ ταυτόχρονα μειώνει δραστικά την κατανάλωση ενέργειας που απαιτείται, γι' αυτό και εξοικονομεί χρήματα από το λογαριασμό σας.

Το πρόσφατα βραβευμένο στο Διεθνή Διαγωνισμό Καινοτομίας IPSO Challenge 2013 σύστημα «Κύβος ελέγχου» επιτρέπει εύκολα και με μικρό κόστος τη μετατροπή συμβατικών συσκευών, που είναι ήδη εγκατεστημένες σε κάποιο χώρο, σε «έξυπνες συσκευές», που μπορούν να αλληλεπιδρούν με το χρήστη τους ακόμη και από απόσταση, με τη βοήθεια του Διαδικτύου (είτε μέσω ιστοσελίδας είτε μέσω ειδικής εφαρμογής σε smartphone), αλλά και μέσα από το «έξυπνο κτήριο», με φορητές οθόνες αφής.
Ετσι, για παράδειγμα, μπορεί να προσαρμόζεται αυτόματα η ένταση του εσωτερικού φωτισμού ανάλογα με την παρουσία -ή μη- ανθρώπων σε ένα δωμάτιο και ανάλογα με την ένταση του εξωτερικού φωτισμού, ενώ μπορεί να διαφοροποιείται η θερμοκρασία του κλιματισμού και ο εξαερισμός, προκειμένου να διασφαλιστεί ένα υγιεινό περιβάλλον και να καλυφθεί η ενεργειακή ανάγκη του κτηρίου και η άνεση των ενοίκων. Οι δυνατότητες του συστήματος δεν σταματούν εδώ, καθώς μπορεί να ταυτοποιήσει τους χρήστες και να προσαρμόσει τους αυτοματισμούς στις προσωπικές τους απαιτήσεις, αλλά και να τους επιτρέψει να προτάξουν την άνεση ή την εξοικονόμηση ενέργειας.
Ο «Κύβος ελέγχου» είναι αποτέλεσμα πολύχρονης έρευνας της ομάδας του αναπληρωτή καθηγητή Σωτήρη Νικολετσέα από το Τμήμα Μηχανικών Η/Υ και Πληροφορικής του Πανεπιστημίου Πατρών και το Ινστιτούτο Τεχνολογίας Υπολογιστών και Εκδόσεων «Διόφαντος». Στην ομάδα συμμετέχουν ο υποψήφιος διδάκτωρ Κωνσταντίνος-Μάριος Αγγελόπουλος, η διδάκτωρ Δήμητρα Πατρούμπα και οι μεταπτυχιακοί φοιτητές Θεοφάνης Ράπτης, Κωνσταντίνος Βερούτης και Γαβριήλ Φίλιος, ενώ το ηλεκτρολογικό μέρος ανέπτυξε ο Βασίλης Γεωργόπουλος-Νίνος. Η έρευνα αυτή εντάσσεται στο ευρύτερο όραμα του Διαδικτύου των Αντικειμένων (Internet of Things), που αποβλέπει στην απρόσκοπτη και μαζική ένταξη στο Διαδίκτυο αντικειμένων καθημερινής χρήσης (ρούχα, κουρτίνες, οχήματα κτλ.) και συσκευών (φωτισμός, κλιματισμός κτλ.) ασύρματα, αφού αυτά μετατραπούν σε «έξυπνα αντικείμενα».
Τρόπος λειτουργίας
Για να γίνει αυτό, πρέπει κατ' αρχάς κάθε αντικείμενο να έχει μια μοναδική ηλεκτρονική διεύθυνση και σε αυτή την κατεύθυνση η επερχόμενη έκδοση του Πρωτοκόλλου του Διαδικτύου (IPv6) προσφέρει τη δυνατότητα απόκτησης διεύθυνσης σε ένα μεγάλο αριθμό αντικειμένων και την αποδοτική διαχείριση της κινητικότητάς τους με ασφάλεια. Η τεχνολογία των μικροσκοπικών υπολογιστικών συσκευών (ασύρματων μικροαισθητήρων), που μπορούν να επιτηρούν ποικίλες περιβαλλοντικές συνθήκες και να επικοινωνούν ασύρματα μεταξύ τους, αλλά και με υπερκείμενα σταθερά δίκτυα, επιτρέπει τη συμμετοχή τέτοιων δικτυωμένων αντικειμένων της καθημερινότητας σε «έξυπνα» σενάρια, όπου γίνεται αυτόματα η προσαρμογή τους για καλύτερο αποτέλεσμα.
Εκτεταμένες μετρήσεις της κατανάλωσης ενέργειας σε ένα πειραματικό «έξυπνο δωμάτιο» στην Πάτρα έδειξαν ότι αυτά τα αυτοματοποιημένα σενάρια μπορούν να μειώσουν την κατανάλωση ενέργειας κατά 35%. Παραπλήσιοι αυτοματισμοί με τον «Κύβο ελέγχου» υπάρχουν, βέβαια, εδώ και αρκετά χρόνια στην αγορά. Η καινοτομία όμως του νέου συστήματος έγκειται στην ευκολία ανάπτυξής του σε ένα κτήριο, στην ανοικτή αρχιτεκτονική του, που επιτρέπει την εύκολη προσαρμογή, και στην ένταξη σε ευρύτερα συστήματα, στο μεγαλύτερο ποσοστό ενέργειας που εξοικονομεί και, τέλος, στο μικρότερο κόστος του...

ΜΥΣΤΙΚΑ ΚΡΥΒΕΙ ΕΝΑΝ ΑΙΩΝΑ ΜΕΤΑ Ο ΜΕΤΕΩΡΙΤΗΣ ΝΑΚΛΑ

Ο μετεωρίτης Νάκλα δεν έχει αποκαλύψει όλα του τα μυστικά

Ερευνητική ομάδα του ΕΜΠ μελέτησε τη νέα δομή που ανακάλυψε στα θραύσματα του αστρικού σώματος που πριν από έναν αιώνα έπεσε στη Γη και εκτιμάται ότι προέρχεται από τον Αρη, αναζητώντας απαντήσεις για την ύπαρξη ζωής στον Κόκκινο Πλανήτη

Εναν αιώνα μετά την πτώση του στη Γη, οι επιστήμονες συνεχίζουν να μελετούν το μετεωρίτη Νάκλα (Nakhla), καθώς θεωρούν ότι προέρχεται από τον Αρη και μπορεί να δώσει απαντήσεις για την ύπαρξη ζωής στον Κόκκινο Πλανήτη.

Ενα κομμάτι του μετεωρίτη Νάκλα κάτω από το ηλεκτρονικό μικροσκόπιο. Σε αυτό βρέθηκε ο πρώτος δημοσιευμένος σιδηρίτης, καθώς και τα άλλα ορυκτά (αλίτης, ανυδρίτης) Πρόσφατα, ερευνητική ομάδα που αποτελείται από τον επίκουρο καθηγητή Η. Χατζηθεοδωρίδη της Σχολής Μηχανικών Μεταλλείων-Μεταλλουργών του ΕΜΠ και από ερευνητές της Σχολής Επιστημών της Γης, της Ατμόσφαιρας και του Περιβάλλοντος του Πανεπιστημίου του Μάντσεστερ ανακάλυψε σε θραύσματα του μετεωρίτη μια νέα, μικροσκοπική δομή με ελλειψοειδές σχήμα, ιδιαίτερα συμμετρική, κενή στο εσωτερικό της, της οποίας το εξωτερικό περίβλημα αποτελείται από ένα μίγμα άμορφου υλικού και κρυσταλλικών αργιλικών ορυκτών, πλούσιων σε σίδηρο, καθώς και άλλα γνωστά ή άγνωστα ορυκτά. Τα στοιχεία αυτά παραπέμπουν στον πλανήτη Αρη, όπως επιβεβαιώνουν μετρήσεις που έχουν γίνει από απόσταση μέσω δορυφόρων, αλλά και ενδείξεις που έχουν καταγράψει στον πλανήτη ρομποτικά οχήματα που τον εξερευνούν.
Η παραπάνω ερευνητική ομάδα μελέτησε σε μικροκλίμακα και νανοκλίμακα τη νέα αυτή δομή που ανακάλυψε στα θραύσματα του μετεωρίτη, λόγω της ιδιαίτερης μορφολογίας της. Χρησιμοποιώντας εξειδικευμένα όργανα, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι ανόργανες αλλά και βιολογικές διεργασίες, ή ακόμα και ο συνδυασμός τους, θα ήταν ικανός να δημιουργήσει μια τέτοια μικροσκοπική δομή στον Αρη, όπως συμβαίνει και στη Γη. Κατέδειξε επίσης ότι οι διεργασίες αυτές μπορούν να συντηρήσουν στον Κόκκινο Πλανήτη διάφορους μικροοργανισμούς σε ρωγμές ή και φυσαλίδες των πετρωμάτων του, όπου το νερό μπορεί να ρέει ελεύθερα.

Φωτογραφία ηλεκτρονικού μικροσκοπίου που δείχνει ανάπτυξη κρυστάλλων αλίτη (αλατιού) σε επιφάνεια πυροξένου Εάν, μάλιστα, υπάρξουν στα σημεία αυτά οι συνθήκες δημιουργίας πηγών θερμότητας, τότε είναι πιθανό οι αλμυροί πάγοι που βρίσκονται κάτω από την επιφάνειά του να λιώσουν, ενώ παράλληλες αντιδράσεις οξείδωσης και αναγωγής, όπως αυτές που παρατηρήθηκαν στο μετεωρίτη Νάκλα, είναι δυνατό να αποδώσουν την ενέργεια που απαιτείται για να αναπτυχθούν μικροοργανισμοί και να συντηρηθούν για ικανά χρονικά διαστήματα.
Ορυκτά
Παλαιότερη μελέτη του μετεωρίτη Νάκλα από τον κ. Χαζηθεοδωρίδη είχε αποκαλύψει την ύπαρξη ορυκτών όπως ο ανυδρίτης (θειικό ασβέστιο, με λιγότερα μόρια νερού στο κρυσταλλικό του πλέγμα σε σχέση με τη γνωστή γύψο), ο αλίτης (χλωριούχο νάτριο, το γνωστό αλάτι) και ο σιδηρίτης (ανθρακικός σίδηρος), τα οποία πιθανολογούνταν ότι είχαν σχηματιστεί στην επιφάνεια του Αρη σε συνθήκες που ήταν συμβατές με την ύπαρξη ζωής. Επειδή όμως στην περιοχή αυτή υπάρχει ισχυρή υπεριώδης ακτινοβολία, η οποία μπορεί να καταστρέψει στοιχεία που σχετίζονται με την ύπαρξη ζωής, η έρευνα πλέον στρέφεται στο βάθος εντός των πετρωμάτων, και ιδιαίτερα σε ρωγμές όπου αφ' ενός η ζωή είναι προστατευμένη, αφ' ετέρου μπορεί να έρχεται σε επαφή τόσο με την ατμόσφαιρα όσο και με την υδρόσφαιρα του πλανήτη. Β.Κ.

Φωτογραφία ηλεκτρονικού μικροσκοπίου που δείχνει το ελλειπτικό βιόμορφο εύρημα

Δευτέρα 13 Μαΐου 2013

"ΟΜΟΙΟΠΑΘΗΤΙΚΗ" ΓΙΑ ΠΙΟ ΔΡΟΣΕΡΕΣ ΠΟΛΕΙΣ

ΟΡΥΚΤΑ ΚΑΙ ΝΑΝΟΣΩΜΑΤΙΔΙΑ ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΟΥΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΜΕΙΩΝΟΥΝ ΤΗΝ ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΡΥΠΑΝΣΗ

«Ομοιοπαθητική» για πιο δροσερές πόλεις

Της ΒΟΥΛΑΣ ΚΟΥΛΙΣΟΠΟΥΛΟΥ vcouliso@gmail.com

Ενας «ομοιοπαθητικός» τρόπος για την αντιμετώπιση της ζέστης στο αστικό περιβάλλον με παράλληλη απορρύπανση της ατμόσφαιρας ξεπήδησε μέσα από τη συνεργασία Ελλήνων και Τούρκων επιστημόνων.

Με την αξιοποίηση της ηλιακής ενέργειας και τη χρήση φυσικών ορυκτών, στα οποία ενσωματώθηκε σύνθεση νανοσωματιδίων, είναι δυνατός ο δροσισμός σπιτιών και ανοιχτών χώρων με φυσικό τρόπο, χωρίς λειτουργικό κόστος, ενώ ταυτόχρονα καταπολεμάται η ατμοσφαιρική ρύπανση.
Η έρευνα έγινε από το τμήμα Διαχείρισης Περιβάλλοντος και Φυσικών Πόρων του Πανεπιστημίου Δυτικής Ελλάδας, με επικεφαλής τον επίκουρο καθηγητή Δημήτρη Καραμάνη, και από το Πανεπιστήμιο του Βοσπόρου, με επικεφαλής την αναπληρώτρια καθηγήτρια του τμήματος Χημείας, Νερέν Οκτέ. Ξεκίνησε με την επιλογή κάποιων υλικών σε μορφή φυσικών ορυκτών, τα οποία είναι πορώδη και έχουν τη δυνατότητα να απορροφούν σημαντικές ποσότητες υγρασίας από το περιβάλλον, όπως ο σηπιόλιθος.
Πειράματα
Στα υλικά αυτά, όπως και σε κάποια τροποποιημένα παραπροϊόντα καύσης λιγνίτη, οι Ελληνες ερευνητές μελέτησαν τις οπτικο-θερμικές τους ιδιότητες, την ικανότητά τους να απορροφούν την υγρασία, καθώς και τον τρόπο με τον οποίο μειώνεται η θερμοκρασία στο εσωτερικό τους υπό ακτινοβόληση.
Για τις μελέτες αυτές, έχουν κατασκευάσει στο εργαστήριό τους μια μικρή αεροσήραγγα ελεγχόμενων περιβαλλοντικών συνθηκών, στην οποία προσομοιάζεται η ηλιακή ακτινοβολία με λάμπες μεταλλικών αλογονιδίων ή xenon σε μικρότερες εντάσεις και καταγράφονται τα αποτελέσματα. Στο εργαστήριο της Τουρκίας εν συνεχεία έγινε η σύνθεση νανοσωματιδίων TiO2 και ZnO πάνω στα υπό μελέτη πορώδη ορυκτά που είχαν μελετηθεί στην Ελλάδα, και έτσι προέκυψαν οι νανοσυνθέσεις ηλιο-ενεργών/ πορωδών υλικών.
Τα πειράματα απέδειξαν ότι τα σύνθετα υλικά που προέκυψαν είχαν την ικανότητα να απορροφούν σε μεγάλο βαθμό την υγρασία. Βάζοντάς τα μάλιστα στην αεροσήραγγα και σε περιβάλλον υγρασίας αντίστοιχης της καλοκαιρινής νύχτας, η μάζα τους αυξανόταν μέχρι και 20%, εξαιτίας της απορρόφησης υγρασίας από τους πόρους των υλικών. Με την ακτινοβόλησή τους από τεχνητό ηλιακό φως σε χαμηλές εντάσεις, ο ρυθμός αύξησης της εσωτερικής τους θερμοκρασίας μειωνόταν.
Θερμοκρασία
Οπως παρατήρησαν οι επιστήμονες, η θερμοκρασία στο εσωτερικό του σηπιόλιθου ήταν έως και 50 βαθμούς Κελσίου χαμηλότερη σε σχέση με το εσωτερικό του σκυροδέματος, κάτω από τις ίδιες συνθήκες.
Για να ελεγχθεί το κατά πόσον τα συγκεκριμένα υλικά μπορούν υπό την επίδραση της ηλιακής ακτινοβολίας να λειτουργήσουν και κατά της ρύπανσης, η ομάδα επέλεξε να πειραματιστεί πάνω στην αποδόμηση της ηλιανθίνης. Σύμφωνα με τις μετρήσεις, σε 150 λεπτά μπορούσε να μειωθεί στο μισό η αρχική της συγκέντρωση υπό την επίδραση υπεριώδους ακτινοβολίας.
Αυτή τη στιγμή, η έρευνα, η οποία υποστηρίχτηκε οικονομικά από το πρόγραμμα της ελληνο-τουρκικής συνεργασίας της ΓΓΕΤ, μέσω εθνικών και ευρωπαϊκών πόρων, συνεχίζεται σε νέα ηλιο-ενεργά συνθετικά υλικά, με την προοπτική τα υλικά αυτά προσεχώς να ενσωματωθούν στις κατασκευές, μειώνοντας αφ' ενός την κατανάλωση ενέργειας που απαιτείται για το δροσισμό τους και αφ' ετέρου περιορίζοντας δραστικά τους αστικούς ρύπους.

ΝΕΑ ΜΕΘΟΔΟΣ ΓΙΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΝΕΦΩΝ

Μέθοδος ακριβείας για να μην... πέφτουν από τα σύννεφα

Η ερευνητική ομάδα συμμετέχει σε πρόγραμμα της Ε.Ε. που αφορά την πρόγνωση της ηλιακής ακτινοβολίας σε μεγάλα φωτοβολταϊκά πάρκα, καθώς οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας αποτελούν ένα νέο πεδίο, στο οποίο η μετεωρολογία αναπτύσσεται ταχύτατα

Με μία νέα μέθοδο ακριβείας μπορούν πλέον οι επιστήμονες να ανιχνεύουν και να κατηγοριοποιούν τα νέφη που υπάρχουν στον ουρανό, καθώς έχει αποδειχθεί από την παρατήρησή τους ότι παίζουν σημαντικό ρόλο στην κλιματική αλλαγή, αλλά και στην ακτινοβολία που υπάρχει στην ατμόσφαιρα.

Σήμερα, οι επίγειες παρατηρήσεις των νεφών γίνονται από τους παρατηρητές καιρού στους μετεωρολογικούς σταθμούς. Μολονότι μας παρέχουν χρήσιμες πληροφορίες, εντούτοις έχουν προβλήματα αξιοπιστίας, καθώς στηρίζονται στις προσωπικές εκτιμήσεις των παρατηρητών, στη δεδομένη χρονική στιγμή της παρατήρησης και στον τρόπο που γίνεται η μέτρησή τους.
Γι' αυτό, μια ομάδα ερευνητών, με επικεφαλής τον Α. Καζαντζίδη, επίκουρο καθηγητή του Εργαστηρίου Φυσικής της Ατμόσφαιρας του τμήματος Φυσικής του Πανεπιστημίου Πατρών, αποτελούμενη από τον Π. Τζουμανίκα, υποψήφιο διδάκτορα, τον Α. Μπάη, καθηγητή από το Εργαστήριο Φυσικής της Ατμόσφαιρας του τμήματος Φυσικής του ΑΠΘ, και τους Σ. Φωτόπουλο, καθηγητή, και Γ. Οικονόμου, αναπληρωτή καθηγητή, από το Εργαστήριο Ηλεκτρονικών του τμήματος Φυσικής του Πανεπιστημίου Πατρών, αποφάσισαν να αναπτύξουν ένα αυτοματοποιημένο σύστημα καταγραφής των νεφών.
Σύγκριση
Χρησιμοποιώντας μία φωτογραφική μηχανή εξοπλισμένη με ειδικό φακό, ώστε να καταγράφει όλο τον ουρανό, αποτύπωσαν το μέγεθος αλλά και το είδος των νεφών. Γνωρίζοντας ότι όταν υπάρχουν νέφη σε κάποιο σημείο του ουρανού, αυτός δεν έχει πια γαλάζιο χρώμα, αλλά λευκό ή γκρι, και χρησιμοποιώντας συγκριτικά ένα μεγάλο δείγμα φωτογραφιών σε διάφορες ατμοσφαιρικές συνθήκες, βρήκαν πώς μεταβάλλονται τα χρώματα στον ουρανό σε κάθε τύπο νέφους. Ετσι, με βάση το χρώμα τους μπορούν να υπολογίσουν την ποσότητά τους και να τα κατηγοριοποιήσουν.
Η σύγκριση με μετεωρολογικές παρατηρήσεις έδειξε ότι η μέθοδος έχει ακρίβεια μεγαλύτερη από 90% όσον αφορά και την ποσότητα και το είδος των νεφών.
Με αυτόν τον τρόπο, επίσης, οι επιστήμονες μπόρεσαν να ανιχνεύσουν την ύπαρξη βροχής και την ακτινοβολία που προέρχεται απ' ευθείας από τον Ηλιο. Η συγκεκριμένη μεθοδολογία μπορεί να χρησιμοποιηθεί και σε άλλες μελέτες που αφορούν τα αιωρούμενα σωματίδια και την εκτίμηση της ηλιακής ακτινοβολίας. Στο πλαίσιο αυτό, μάλιστα, η ερευνητική ομάδα συμμετέχει σε πρόγραμμα της Ε.Ε. που αφορά την πρόγνωση της ηλιακής ακτινοβολίας σε μεγάλα φωτοβολταϊκά πάρκα, καθώς οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας αποτελούν ένα νέο πεδίο, στο οποίο η μετεωρολογία αναπτύσσεται ταχύτατα.

Κυριακή 28 Απριλίου 2013

ΤΑ ΠΛΑΣΤΙΚΑ ΑΠΕΙΛΗ ΓΙΑ 300 ΘΑΛΑΣΣΙΟΥΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ ΚΑΙ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ

ΔΗΛΗΤΗΡΙΩΔΕΣ ΚΟΚΤΕΪΛ ΤΟΞΙΚΩΝ ΡΥΠΩΝ ΑΠΕΙΛΕΙ ΤΑ ΥΔΑΤΙΝΑ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΚΑΤ' ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ

Και σκουπίδια και πλαστικά σε θάλασσες και ακτές

ΤΗΣ ΒΟΥΛΑΣ ΚΟΥΛΙΣΟΠΟΥΛΟΥ vcouliso@gmail.com

Επικίνδυνα μικροπλαστικά, που κυκλοφορούν νομίμως ως ασφαλή για την υγεία και το περιβάλλον, εξαιτίας ενός απαρχαιωμένου νόμου καταλήγουν στις θάλασσες και απειλούν να μολύνουν, εκτός από τους ανθρώπους, και 300 είδη ζώων.

Οπως παρατηρήθηκε σε μακροχρόνιες μελέτες εννέα επιστημόνων από τις ΗΠΑ, την Ιαπωνία και τη Μ. Βρετανία, με τους οποίους συνεργάστηκε στενά και η Χρυσή Καραπαναγιώτη, επίκουρος καθηγήτρια του τμήματος Χημείας του Πανεπιστημίου Πατρών, σε αρκετά πλαστικά που βρίσκονται στο θαλάσσιο περιβάλλον εντοπίζονται τοξικοί οργανικοί ρύποι τόσο στην επιφάνειά τους όσο και στο εσωτερικό τους.
Πειράματα που έγιναν από την κ. Καραπαναγιώτη απέδειξαν και εργαστηριακά την ύπαρξη των τοξικών αυτών οργανικών ρύπων, αλλά και τον ακριβή μηχανισμό αλληλεπίδρασης των πλαστικών μαζί τους, η οποία οδηγεί στη σύνθεση ενός δηλητηριώδους κοκτέιλ, ικανού να μολύνει μεγάλο αριθμό οργανισμών. Η έρευνα έχει καταγράψει πάνω από 300 θαλάσσια είδη ζώων που επηρεάζονται δυσμενώς από την παρουσία των πλαστικών στο περιβάλλον τους. Καθώς τα πλαστικά σπάζουν σε μικρότερα κομμάτια, πολλαπλασιάζεται ο κίνδυνος είτε να τραυματίσουν κάποια ζώα είτε να μολύνουν το οικοσύστημα.
Τα τελευταία 15 χρόνια η έρευνα σε σχέση με τα πλαστικά φέρνει στο φως διαρκώς νέα ευρήματα, τα οποία φαίνεται να αγνοούν τόσο η ελληνική όσο και η ευρωπαϊκή νομοθεσία. Ετσι, εξακολουθούν να θεωρούν τα πλαστικά μη επικίνδυνα απόβλητα, τοποθετώντας τα στην ίδια μοίρα με τα υπολείμματα φαγητών ή τα σκουπίδια από τους καθαρισμούς κήπων. Τα πλαστικά σήμερα, σύμφωνα με την κ. Καραπαναγιώτη, δεν ελέγχονται αν είναι ασφαλή, τη στιγμή που, όπως αποδεικνύεται, περισσότερα από τα μισά που βρίσκονται στη θάλασσα είναι επικίνδυνα εξαιτίας των χημικών που περιέχουν. Αξίζει να επισημανθεί ότι το 61% των ρύπων που ορίζονται από την Ε.Ε. ως επικίνδυνοι συνδέονται με κάποιο τρόπο με τα πλαστικά σκουπίδια που εντοπίζονται στο περιβάλλον.
Αν η νομοθεσία ορίσει αυτά τα πλαστικά απορρίμματα ως επικίνδυνα, όπως προτείνει αυτή η ομάδα των δέκα επιστημόνων σε πρόσφατη δημοσίευσή της στο περιοδικό Nature, θα αλλάξει ο τρόπος διαχείρισής τους, με αποτέλεσμα τη μείωση της διασποράς τους στο περιβάλλον. Αυτό σημαίνει καθαρότερες θάλασσες, ασφαλή θαλασσινά και ψάρια και προστασία της ανθρώπινης υγείας.
Η άμεση απαγόρευση της παραγωγής επικίνδυνων πλαστικών και η αντικατάστασή τους με πιο ασφαλή, τα οποία θα ανακυκλώνονται, θα μειώσει επίσης την κατανάλωση πετρελαίου που χρησιμοποιείται για την παραγωγή τους και θα συρρικνώσει σε μεγάλο βαθμό την παραγωγή 29 δισ. τόνων σκουπιδιών.

ΑΥΞΗΣΗ ΥΔΑΤΟΓΕΝΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ ΛΟΓΩ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ

Αύξηση υδατογενών λοιμώξεων λόγω κλιματικής αλλαγής

Το 11% των Ελλήνων κινδυνεύει άμεσα να προσβληθεί από υδατογενείς ιογενείς λοιμώξεις αν έρθει σε επαφή με θάλασσα ή με νερά ποταμών μολυσμένα με ιούς, καθώς η κλιματική αλλαγή απειλεί να αυξήσει την παρουσία των ιών στο υδάτινο στοιχείο.

Η πρόβλεψη αυτή προέρχεται από το ευρωπαϊκό πρόγραμμα «Viroclime», το οποίο είχε στόχο την παρακολούθηση της παρουσίας ιών στο υδάτινο περιβάλλον, την εκτίμηση κινδύνου για τη δημόσια υγεία από την ύπαρξή τους, καθώς και την αναβάθμιση των εργαλείων για την παρακολούθησή τους. Χρησιμοποιήθηκαν πιλοτικά πέντε οικοσυστήματα από αντίστοιχες χώρες: την Ισπανία, την Ουγγαρία, την Ελλάδα, τη Σουηδία και τη Βραζιλία.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις, τα ενδεχόμενα περιστατικά υδατογενών λοιμώξεων που θα προκαλούνταν σε κάθε περιοχή από την παρουσία ιών, όπως απορρέει από την έρευνα, φέρνουν την Ουγγαρία στην πρώτη θέση, την Ελλάδα στη δεύτερη, την Ισπανία στην τρίτη, τη Σουηδία στην τέταρτη και τη Βραζιλία στην τελευταία θέση.
Στο τριετές αυτό πρόγραμμα, που ολοκληρώθηκε πρόσφατα, συμμετείχε το University of Aberystwyth και το Public Health Wales NHS Trust της Μ. Βρετανίας, το University of Barcelona και το Catalan Institute of Climate Science της Καταλονίας (Ισπανία), το University of Umea της Σουηδίας, το Institute Oswaldo Cruz της Βραζιλίας, το National Institute for Environmental Health της Ουγγαρίας και η Μονάδα Περιβαλλοντικής Μικροβιολογίας του Εργαστηρίου Υγιεινής του τμήματος Ιατρικής του Πανεπιστημίου Πατρών, με επιστημονικό υπεύθυνο τον επίκουρο καθηγητή Υγιεινής Α. Βανταράκη.
Χαλεπός καιρός
Οπως επισήμαναν οι επιστήμονες, η αύξηση κυρίως των ακραίων καιρικών φαινομένων είναι εκείνη που συμβάλλει τα μέγιστα στην αύξηση της παρουσίας των υδατογενών ιών, ενώ οι έντονες βροχοπτώσεις μπορεί να οδηγήσουν σε υπερχείλιση λυμάτων από εγκαταστάσεις βιολογικών καθαρισμών και στην επιμόλυνση γειτονικών υδάτινων οικοσυστημάτων. Οσον αφορά την Ελλάδα, ως πιλοτικό μοντέλο της κίνησης και της παρουσίας ιών στο υδάτινο περιβάλλον χρησιμοποιήθηκε η περιοχή του ποταμού Γλαύκου στην Πάτρα. Από τον ποταμό, τη θάλασσα στην οποία εκβάλλει αλλά και από την είσοδο και την έξοδο του γειτονικού σταθμού βιολογικού καθαρισμού ελήφθησαν πάνω από 280 δείγματα νερού σε διάστημα 18 μηνών.
Στο πλαίσιο του έργου αξιοποιήθηκαν όλες οι νέες τεχνολογίες ανάλυσης της παρουσίας ιών στο υδάτινο περιβάλλον για την ποσοτική ανίχνευση των ιών-στόχων, αλλά και για να προσδιοριστεί εάν η πηγή μόλυνσης ήταν ανθρώπινη ή ζωική. Ανιχνεύθηκαν, λοιπόν, υδατογενείς ιοί, όπως νορο-ιοί, και ο ιός της ηπατίτιδας Α σε όλες τις κατηγορίες δειγμάτων νερού. Στο πρόγραμμα διαπιστώθηκε ότι, ανεξάρτητα από το αποτέλεσμα της μέτρησης των βακτηριακών δεικτών που καθορίζουν την ποιότητα του νερού και το οποίο μπορεί να είναι χαμηλό, η ύπαρξη υδατογενών ιών μπορεί να καταστήσει επισφαλή τα νερά.
Μέχρι σήμερα, ακατάλληλα νερά θεωρούνταν εκείνα στα οποία ανιχνεύονταν βακτήρια (Ε. Coli, εντερόκοκκοι), όμως τελικά διαπιστώθηκε ότι οι ιοί είναι η πιο πιθανή αιτία υδατογενούς γαστρεντερίτιδας. Είναι περισσότερο επικίνδυνοι για τη δημόσια υγεία και η παρουσία τους δεν συσχετίζεται, ούτε προβλέπεται από την παρουσία των βακτηρίων.