Δευτέρα, 1 Απριλίου 2013

ΠΡΑΣΙΝΟΣ ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΣΤΟ ΠΙΑΤΟ ΜΑΣ


ΤΑ ΛΑΧΑΝΙΚΑ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΠΕΡΙΕΧΟΥΝ ΙΟΥΣ ΠΟΥ ΔΕΝ ΑΠΟΜΑΚΡΥΝΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΟ ΠΛΥΣΙΜΟ

Πράσινος κίνδυνος στο πιάτο μας

Η ιολογική παρακολούθηση πραγματοποιήθηκε, για πρώτη φορά, με την εφαρμογή των ίδιων καινοτόμων μοριακών μεθόδων από όλα τα εργαστήρια και βασίστηκε στη Real Time PCR, που δίνει αξιόπιστα αποτελέσματα σε ελάχιστο χρόνο
Μολυσμένα από ιούς μπορεί να καταλήξουν στο πιάτο μας τα μαρούλια και τα πράσινα κρεμμύδια, και μάλιστα το καλό πλύσιμο των λαχανικών δεν αρκεί για να τους απομακρύνει. Παρουσία τροφιμογενών ιών ανιχνεύεται επίσης στις φράουλες, στο χοιρινό κρέας και στα οστρακοειδή. Αυτό -μεταξύ άλλων- κατέδειξε το καινοτόμο ερευνητικό πρόγραμμα VITAL για την ασφάλεια των τροφίμων, το οποίο πραγματοποιήθηκε με τη συμμετοχή 15 χωρών και 20 ερευνητικών φορέων από όλη την Ευρώπη.
Καθεμιά από τις συμμετέχουσες χώρες ανέλαβε συγκεκριμένο τομέα ευθύνης. Ο έλεγχος των πράσινων λαχανικών σαλάτας έγινε στην Ελλάδα, τη Σερβία και την Πολωνία.
Από τη χώρα μας συμμετείχε η Μονάδα Περιβαλλοντικής Μικροβιολογίας του Εργαστηρίου Υγιεινής του τμήματος Ιατρικής του Πανεπιστημίου Πατρών, με επικεφαλής τον Απόστολο Βανταράκη, επίκουρο καθηγητή. Σκοπός του προγράμματος δεν ήταν ο έλεγχος των τροφίμων, αλλά η ανάπτυξη καινοτόμων μεθόδων ελέγχου τους, από το σημείο παραγωγής τους έως το σημείο πώλησής τους, καθώς και τρόποι για την αποφυγή μόλυνσής τους από ιούς σε όλες τις φάσεις της παραγωγικής αλυσίδας.
Καινοτομία
Αναπόφευκτα, λοιπόν, έγιναν μετρήσεις και στα πράσινα λαχανικά, στα οποία διαπιστώθηκε η παρουσία ιών. Η ιολογική παρακολούθηση πραγματοποιήθηκε, για πρώτη φορά, με την εφαρμογή των ίδιων καινοτόμων μοριακών μεθόδων από όλα τα εργαστήρια και βασίστηκε στη Real Time PCR, που δίνει αξιόπιστα αποτελέσματα σε ελάχιστο χρόνο. Τα τρόφιμα ελέγχθηκαν για ορισμένους σημαντικούς παθογόνους ιούς, όπως οι νοροϊοί, οι οποίοι αποτελούν τη βασικότερη αιτία τροφιμογενούς γαστρεντερίτιδας, ο ιός της ηπατίτιδας Α, ο ιός της ηπατίτιδας Ε, οι ροταϊοί, οι οποίοι αποτελούν τη βασική αιτία της παιδικής ιογενούς γαστρεντερίτιδας, οι αδενοϊοί κ.ά., σε όλα τα στάδια, από το σημείο παραγωγής έως το πιάτο των καταναλωτών.
Στην πρωτογενή παραγωγική διαδικασία των πράσινων λαχανικών διαπιστώθηκε ότι τα προϊόντα θα μπορούσαν να μολυνθούν από την κακή ποιότητα του νερού άρδευσης, από τα μη επεξεργασμένα λιπάσματα ζωικής ή ανθρώπινης προέλευσης, από τα μολυσμένα χέρια ή τα μολυσμένα ρούχα των εργαζομένων που έρχονταν σε επαφή με τα συγκεκριμένα τρόφιμα, από τις μολυσμένες επιφάνειες του εξοπλισμού συγκομιδής, καθώς και από μολυσμένα πόμολα, τουαλέτες και νιπτήρες που υπήρχαν στα αγροκτήματα. Ο έλεγχος των δειγμάτων από όλα τα σημεία της παραγωγικής διαδικασίας (νερό, χέρια των εργατών, λιπάσματα, αποθήκες και τα ίδια τα πράσινα λαχανικά) αποκάλυψε ότι το 20,09% ήταν θετικό για αδενοϊούς, που προκαλούν διάφορες λοιμώξεις, το 1,32% για ιό της ηπατίτιδας Α, το 3,42% για ιό της ηπατίτιδας Ε, το 2% για NoV GI και το 2,95% για NoV GII.
Μέτρα πρόληψης
Για να προληφθεί η μόλυνση των πράσινων λαχανικών σαλάτας από διάφορους ιούς, οι επιστήμονες πρότειναν μια σειρά από προληπτικά μέτρα:
Στην περίπτωση που χρησιμοποιούνται οργανικά λιπάσματα, αυτά να είναι μόνο επεξεργασμένα.
Το νερό που χρησιμοποιείται για άρδευση με ψεκασμό ή για την εφαρμογή χημικών λιπασμάτων ή φυτοφαρμάκων να είναι καθαρό.
Στην περίπτωση που χρησιμοποιείται για πότισμα νερό από λίμνες, ποτάμια ή ανοιχτές δεξαμενές, να υπάρχουν συστήματα διανομής νερού στις καλλιέργειες που να το εμποδίζουν να έρχεται σε επαφή με τα φύλλα του λαχανικού, για να μειώνεται ο κίνδυνος της μόλυνσης.
Οι καλλιεργητές και εκείνοι που έρχονται σε επαφή με τα λαχανικά να τηρούν αυστηρά τους κανόνες υγιεινής, να πλένουν συχνά τα χέρια τους και να χρησιμοποιούν τουαλέτες και όχι την ύπαιθρο.
Τα ανθρώπινα απόβλητα να μη διοχετεύονται στο έδαφος, ούτε να έρχονται σε επαφή με το νερό που χρησιμοποιείται για τις καλλιέργειες.
* Τέλος, ο εξοπλισμός συγκομιδής να καθαρίζεται συχνά, καθώς και καθετί που έρχεται σε επαφή με τα πράσινα λαχανικά.